Olemba Mtolankhani Wathu
Amalawi ambiri akuyamba kulankhula momveka bwino za tsogolo la dziko lawo pamene chisankho cha 2030. M’mawu omwe akufalikira m’misonkhano, m’mabwalo a pa intaneti komanso m’macheza a tsiku ndi tsiku, anthu akuti: “Sitifunanso kulakwisanso.” M’kati mwa mawu amenewa, dzina la Dalitso Kabambe likubwerezedwa ngati chizindikiro cha chiyembekezo chatsopano.
Kwa zaka zambiri, Amalawi akhala akuvutika ndi mavuto azachuma: kukwera kwa mitengo ya katundu, kusowa kwa ntchito, kuchepa kwa ndalama zakunja, komanso katangale womwe wasokoneza chidaliro cha anthu m’boma. Zolonjeza zambiri zakhala zikupangidwa ndi atsogoleri osiyanasiyana, koma zotsatira zake zakhala zochepa kwa anthu wamba. Zimenezi zapangitsa kuti Amalawi ayambe kufunsa mafunso ovuta: Kodi tikufuna mtsogoleri wotani? Ndani angatitsogolere mosiyana ndi kale?
Dalitso Kabambe, yemwe amadziwika ndi luso lake la zachuma komanso mbiri yake yogwira ntchito m’bungwe la ndalama za dziko, akuoneka kwa ambiri ngati munthu amene amamvetsa bwino mavuto a mizu ya chuma cha Malawi. Otsatira ake akunena kuti Kabambe sakungolankhula za ndale zokopa anthu, koma za njira zomveka: kulimbikitsa kupanga zinthu m’dziko, kuchepetsa kudalira thandizo lakunja, kukonza kayendetsedwe ka ndalama za boma, komanso kulimbana ndi katangale mwamphamvu.
Mawu akuti “Yankho lathu la 2030” akutanthauza kuposa chisankho chokha. Ndi kufuula kwa anthu ofuna kusintha njira yomwe dziko likuyendera. Amalawi akuti akufuna utsogoleri womwe umayankha, womvera anthu, komanso wokhazikika pa umboni ndi dongosolo, osati ma slogan okha. Kwa iwo, kusankha molakwika kachiwiri kungatanthauze kubwerera m’mbuyo kwa zaka zambiri.
Komabe, ena akuchenjeza kuti chiyembekezo chokha sichokwanira. Akuti Dalitso Kabambe, ngati ali yankho, ayenera kufotokoza momveka bwino masomphenya ake andale, mmene adzagwirire ntchito ndi mabungwe ena, komanso mmene adzatetezere demokalase ndi ufulu wa anthu. Amalawi, omwe aphunzira kuchokera m’mbiri, akufuna kuona zochita, osati mawu okha.
Pamapeto pake, nkhani ya Dalitso Kabambe si ya munthu mmodzi yokha. Ndi chithunzithunzi cha kufuna kwa Amalawi kusintha mmene dziko likuyendera. “Sitifunanso kulakwisanso” si mawu opanda tanthauzo, koma chenjezo ndi lonjezo nthawi imodzi. Chenjezo kwa atsogoleri onse kuti anthu ayamba kuona ndi kuyeza. Lonjezo lakuti mu 2030, Amalawi akufuna kusankha mwanzeru, ndi maso atatseguka, kuti atenge tsogolo lawo m’manja mwawo.
